Veel huiseigenaren sluiten een hypotheek af voor een lange looptijd, maar staan er niet altijd bij stil dat de rente meestal niet voor die hele periode vaststaat. Toch kan de keuze voor een rentevaste periode grote invloed hebben op je maandlasten, nu én in de toekomst.

Looptijd hypotheek en rentevaste periode: twee verschillende dingen
De looptijd van je hypotheek is de totale periode waarin je de lening terugbetaalt. Dit is vaak 30 jaar. De rentevaste periode is de periode waarin je rentepercentage gelijk blijft. Die rentevaste periode kan bijvoorbeeld 5, 10, 15 of 20 jaar zijn. Na afloop van die periode kan de rente opnieuw worden vastgesteld.

Wat is een rentevaste periode?
Tijdens de rentevaste periode verandert je rentepercentage niet, ongeacht wat er gebeurt op de financiële markten. Dit geeft je duidelijkheid over je maandlasten. Na afloop van de rentevaste periode doet de bank meestal een nieuw rentevoorstel. Dit gebeurt vaak enkele maanden vóór het einde van de rentevaste periode, zodat je tijd hebt om een keuze te maken.

Hoe verloopt het proces bij afloop van je rentevastperiode?
Wanneer je rentevastperiode bijna afloopt, ontvang je van de bank meestal een bericht met een nieuw rentevoorstel. Dit gebeurt vaak 3 tot 6 maanden voor de einddatum. In dat voorstel staan doorgaans meerdere rentevaste periodes waaruit je kunt kiezen, bijvoorbeeld 1 jaar, 5 jaar, 10 jaar of 20 jaar, elk met een eigen rentepercentage.

Het is belangrijk om te weten dat dit voorstel vaak een standaardaanbod is. De bank gaat er in veel gevallen vanuit dat je zelf actie onderneemt als je een andere keuze wilt maken. Je krijgt daarom een duidelijke termijn om te reageren. Binnen die periode kun je:

• akkoord gaan met het voorstel;
• een andere rentevaste periode kiezen;
• de rente laten aanpassen bij dezelfde bank onder andere voorwaarden;
• je hypotheek oversluiten naar een andere geldverstrekker.

Wat veel mensen niet weten: als je géén keuze maakt en niet reageert, dan wordt de rente meestal automatisch opnieuw vastgezet. In de praktijk gebeurt dit vaak voor dezelfde rentevaste periode als de vorige. Had je bijvoorbeeld 10 jaar rentevast, dan zet de bank de rente meestal opnieuw voor 10 jaar vast, maar dan tegen de rente die op dat moment geldt. Dit kan gunstig zijn, maar ook nadelig uitpakken als de rente in de tussentijd sterk is gestegen.

Het uitgangspunt is dus: geen reactie betekent meestal dat de bank je hypotheek automatisch voortzet volgens haar standaardprocedure. Achteraf blijkt dan soms dat je een andere rentevaste periode had willen kiezen, maar op dat moment is het vaak al definitief verwerkt.

Voordelen en nadelen van de rente vastzetten
Het grootste voordeel van de rente vastzetten is zekerheid: je weet precies waar je aan toe bent en je komt niet onverwachts voor hogere lasten te staan. Het nadeel is dat je minder profiteert als de marktrente daalt.

Rentes bewegen namelijk altijd. In het verleden zijn de hypotheekrentes in Nederland zelfs boven de 11% geweest, met name begin jaren ’80. Tegelijkertijd hebben we ook periodes gekend waarin de rente historisch laag was. Niemand kan met zekerheid voorspellen hoe de rente zich gaat ontwikkelen.

Juist daarom is het belangrijk dat je de keuze voor een nieuwe rentevaste periode niet uitstelt. Neem tijdig contact met ons op zodra de bank je benadert. Dat is extra belangrijk wanneer je een (deels) aflossingsvrije hypotheek hebt, omdat banken hun beleid voor deze hypotheekvorm steeds vaker aanpassen. Tijdig overleg kan je helpen om problemen of ongewenste voorwaarden te voorkomen.