Een huis kopen is een grote financiële stap. Voor de meeste mensen is een hypotheek nodig om de aankoop te financieren. Maar hoe bepaalt de bank hoeveel je kunt lenen en welke voorwaarden daarbij gelden?

Als je een woning koopt, zul je meestal een hypotheek moeten afsluiten. Voordat de bank beslist of en hoeveel je kunt lenen, kijkt deze onder meer naar je huidige en toekomstige inkomen. Daarnaast is de waarde van de woning van belang. Zodra de bank akkoord is, maak je afspraken over de looptijd en het rentepercentage.

Is de bank bereid de hypotheek te verstrekken, dan worden er afspraken gemaakt over de termijn waarvoor je de lening aangaat en de rente die de bank daarvoor berekent.

Twee verschillende termijnen

Bij het afsluiten van de lening krijg je te maken met twee verschillende termijnen. Allereerst is dat de termijn waarvoor de bank jou het geld leent. Dat wordt de looptijd van de lening genoemd. Vaak is dat een termijn van 30 jaar. Feitelijk betekent dit dat de bank jou toezegt dat je deze financiering 30 jaar lang mag behouden. Zolang je aan alle voorwaarden blijft voldoen, zal de bank binnen deze termijn niet van jou eisen dat je het restant van de lening in één keer aflost.

De tweede termijn waarmee je  te maken krijgt, is de termijn waarbinnen de rente over de lening vaststaat; de rentevastperiode.  Bij het afsluiten van de lening kun je kiezen voor een periode waarin de rente bijvoorbeeld 2, 5, 10, 15, 20 of 30 jaar vaststaat. Heb je eenmaal de keuze gemaakt, dan staat de hoogte van de rente voor die periode vast. Kies je er bijvoorbeeld voor om het rentepercentage voor 10 jaar vast te zetten, dan blijf je dit percentage tijdens die 10 jaar betalen. Dit geldt ook wanneer de rente in de markt in die periode verandert. Consumenten die op dat moment een lening afsluiten, betalen dan een hogere of lagere rente dan jij hebt vastgelegd.

Rente gekozen in de periode 2018-2021
In de periode 2018-2021 was de rente voor nieuwe hypotheken zeer laag. Veel leningen werden in die jaren afgesloten tegen percentages van rond de 2%. Veel kopers van woningen hebben toen besloten de rente voor een lange tijd vast te zetten. Er waren mensen die kozen voor 20 of 30 jaar, maar de meesten kozen voor een periode van 10 jaar.

Bij deze mensen eindigt de termijn waarin de rente vaststaat dus ergens tussen 2028 en 2031. Ongeveer een half jaar voor het einde van die periode zal de bank contact met hen opnemen en een nieuw renteaanbod doen. Deze rente is dan echter gebaseerd op de rentetarieven die op dat moment gelden.

Op dit moment bedragen de rentes voor nieuwe hypotheken veelal tussen de 4,5% en 5%. Dit betekent dat iemand die in het verleden de rente voor bijvoorbeeld 10 jaar had vastgezet op 2%, het aanbod krijgt om de lening tegen 5% voort te zetten. Of men 2% of 5% over de lening betaalt, maakt natuurlijk heel veel uit. Bij een hogere rente heb je weliswaar ook meer hypotheekrenteaftrek, maar netto kun je toch te maken krijgen met fors hogere woonlasten.

Niemand weet hoe de rente zich in de komende jaren gaat ontwikkelen

Niemand kan je met zekerheid vertellen hoe de rente zich in de komende jaren gaat ontwikkelen. Ten opzichte van het huidige niveau kan de rente voor hypotheken dalen. Maar een verdere stijging is ook niet uitgesloten.

Heb je nu een hypotheek met een lage rente en loopt de periode waarin die rente vaststaat binnenkort af, dan begrijpen wij dat dit veel onzekerheid kan geven. De vraag is dan hoeveel je woonlasten stijgen en of je dat kunt dragen. Mocht dat niet zo zijn, dan is de vraag welke alternatieven er zijn om toch in het huis te kunnen blijven wonen.

Ons advies is om eerst nog eens te kijken wanneer de periode waarin de rente van jouw hypotheek vaststaat, afloopt. Is dat al binnen enkele jaren en is de rente die je nu betaalt veel lager dan de rente die banken nu rekenen, dan adviseren wij je om je voor te bereiden op de mogelijkheid dat jouw woonlasten gaan stijgen.

Neem in deze situatie gerust contact met ons op. Wij nemen dan jouw situatie en de afspraken met de bank met je door, zodat je die helder hebt. Vervolgens bespreken we samen met jou wat de gevolgen zijn als de rente stijgt of daalt. Wij hopen jou op die manier rust te geven over jouw toekomstige financiële situatie.